Gmina Sławno




DPS w Drzewicy

FUNDUSZ ALIMENTACYJNY

Ustalanie uprawnień do świadczeń z funduszu alimentacyjnego

Podstawa prawna

  • Ustawa z dnia 7 września 2007 o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j. Dz. U. z 2009 r. nr 1 poz. 7
    z późn. zm.),
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr 123, poz. 836).

Kto jest uprawniony do świadczeń z funduszu alimentacyjnego?

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli jego egzekucja okazała się bezskuteczna. 

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej:

  1. do ukończenia 18 roku życia, albo;
  2. do ukończenia 25 roku życia w przypadku, gdy osoba uprawniona uczy się w szkole lub w szkole wyższej;
  3. bezterminowo, jeżeli osoba uprawniona legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują, jeśli osoba uprawniona:

  1. przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie (tj. w domu pomocy społecznej, placówce opiekuńczo - wychowawczej, młodzieżowym ośrodku wychowawczym, schronisku dla nieletnich, zakładzie poprawczym, areszcie śledczym, zakładzie karnym, zakładzie opiekuńczo - leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno - opiekuńczym,
    a także szkole wojskowej lub innej szkole zapewniającej nieodpłatnie pełne utrzymanie, albo;
  2. przebywa w pieczy zastępczej;
  3. zawarła związek małżeński.

O świadczenia alimentacyjne mogą ubiegać się nie tylko rodzice samotnie wychowujący dzieci, ale również ci, którzy zawarli związek małżeński lub żyją w konkubinacie. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725,00 zł a ich wysokość nie może przekroczyć wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie więcej niż 500,00 zł na osobę uprawnioną.

Zmiana w wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na skutek zmiany wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne od miesiąca,
w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych alimentów. 

Wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy udokumentować załączając:

  1. zaświadczenia wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego albo oświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych każdego członka rodziny dotyczące dochodów uzyskanych w 2011 r., zawierające informacje o wysokości:
    • dochodu,
    • składek na ubezpieczenie społeczne odliczonych od dochodu,
    • należnego podatku.
  2. zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów,
  3. zaświadczenia albo oświadczenia członków rodziny zawierające informację o wysokości składek
    na ubezpieczenie zdrowotne w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy,
  4. inne zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia, w tym:
    1. dokument stwierdzający wiek osoby uprawnionej do świadczenia (kopia metryki urodzenia dziecka),
    2. kopia dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o świadczenie,
    3. nr konta bankowego, na które będzie przekazywane świadczenie alimentacyjne,
    4. zaświadczenie komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne stwierdzające bezskuteczność egzekucji, zawierające informacje o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych
      w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów albo oświadczenie stwierdzające bezskuteczność egzekucji,
    5. orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, w przypadku posiadania takiego orzeczenia przez osobę uprawnioną,
    6. odpis prawomocnego orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, odpis postanowienia sądu o zabezpieczeniu powództwa o alimenty, odpis protokołu zawierającego treść ugody sądowej lub ugody zawartej przed mediatorem,
    7. orzeczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dla osoby uprawnionej,
    8. zaświadczenie albo oświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniej osoby uprawnionej do szkoły lub szkoły wyższej,
    9. w przypadku przebywania dłużnika alimentacyjnego za granicą - informacje właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu tych czynności w szczególności w związku z:
      • brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia lub
      • brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego
        za granicą.
  5. W przypadku utraty dochodu lub uzyskania dochodu do wniosku o świadczenie z funduszu alimentacyjnego należy dołączyć dokumenty potwierdzające ich utratę lub uzyskanie oraz ich wysokość.

W przypadku, gdy okoliczności sprawy mające wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego wymagają potwierdzenia innym dokumentem niż wymienione podmiot realizujący świadczenie może domagać się takiego dokumentu. 

Postępowanie wobec dłużnika alimentacyjnego

W przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona do alimentów (dziecko za pośrednictwem swego przedstawiciela ustawowego) może złożyć do organu właściwego wierzyciela (oznacza to urząd gminy lub ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do alimentów) wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego.

Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie od komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne o bezskuteczności egzekucji, zawierające informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów albo oświadczenie o bezskuteczności egzekucji.

W przypadku złożenia wniosku bez w/w zaświadczenia, organ właściwy wierzyciela wzywa organ prowadzący postępowanie egzekucyjne do przesłania zaświadczenia. Komornik prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do przesłania zaświadczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.

W przypadku przyznania osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego organ właściwy wierzyciela „z urzędu” występuje z wnioskiem do organu właściwego dłużnika (oznacza to urząd gminy lub ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego)
o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego.
Po otrzymaniu w/w wniosku, organ właściwy dłużnika przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej, oraz odbiera od niego oświadczenie majątkowe.

W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swoich zobowiązań z powodu braku zatrudnienia, organ właściwy dłużnika:
  1. zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako bezrobotny, albo jako poszukujący pracy,
    w przypadku braku możliwości zarejestrowania się jako bezrobotny;
  2. informuje właściwy powiatowy urząd pracy o potrzebie aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego. 

    W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwienia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:

  3. złożenia oświadczenia majątkowego;
  4. zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy;
  5. bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209
§ 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.).

Na podstawie wniosku organu właściwego dłużnika o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.

Uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy:

  1. ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się
    w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub
  2. nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego. 
Organ właściwy wierzyciela przekazuje do biura informacji gospodarczej informację gospodarczą o zobowiązaniu lub zobowiązaniach dłużnika alimentacyjnego wynikających z tytułu wypłaconych świadczeń
z funduszu alimentacyjnego; wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż
6 miesięcy.